CAGR / YBBO Hesaplama — Yıllık Bileşik Büyüme Oranı

Compound Annual Growth Rate (CAGR), yani Yıllık Bileşik Büyüme Oranı, özellikle uzun vadeli yatırımların performansını ölçmek için kullanılan en sağlıklı metriktir. Basit ortalamaların aksine, CAGR 'bileşik' etkiyi hesaba katar ve yatırımın her yıl sabit bir hızla büyüdüğünü varsayar. Özellikle hisse senedi portföyleri, gayrimenkul değerlemeleri veya şirket satış grafiklerinde CAGR kullanımı zorunludur. Çünkü yıllık dalgalanmalar (bir yıl %10 artış, bir yıl %5 düşüş gibi) toplam getiriyi görmeyi zorlaştırır. CAGR aracı ile 5 veya 10 yıllık bir periyotta 'yıllık ortalama % kaç kazandım?' sorusuna en matematiksel cevabı alırsınız.

CAGR Hesaplama Ne İşe Yarar?

CAGR hesaplama (Türkçe kısaltması YBBO — Yıllık Bileşik Büyüme Oranı), bir yatırımın ya da iş metriğinin belirli bir dönemde yıldan yıla dalgalı ilerlemiş olsa bile yıllık ortalama hangi bileşik hızla büyüdüğünü gösterir. Bu yüzden hisse, fon, şirket ciro büyümesi, kira getirisi ya da portföy performansı gibi alanlarda yalnız toplam yüzdeye bakmaktan daha anlamlıdır. Aynı toplam getiriye sahip iki yatırımın risk ve zaman dağılımı farklı olabilir; CAGR ise bu performansı tek bir yıllık bileşik oran üzerinden okunabilir hale getirir.

Özellikle kullanıcıların aradığı "cagr hesaplama" niyetinde temel soru şudur: "Bu yatırım bana yılda ortalama kaç yüzde kazandırdı?" Araç bu soruya başlangıç değeri, bitiş değeri ve yıl sayısı üzerinden net bir cevap verir. Sonucu enflasyon hesaplama ve reel getiri hesaplama araçlarıyla birlikte okumak, nominal büyümenin satın alma gücünü gerçekten artırıp artırmadığını anlamak için daha sağlıklıdır.

Türkiye'den Gerçek Hayat Örnekleri

Aşağıdaki örnekler yaklaşık tarihsel verilere dayanmaktadır ve yalnızca örnek amaçlıdır. Kesin sonuçlar dönemin başlangıç ve bitiş tarihine göre değişebilir.

Örnek 1 — Altın Yatırımı

2020 başında gram altın yaklaşık 350 TL iken 2025 başında yaklaşık 3.500 TL seviyesindeydi. Bu verilerle CAGR = (3.500 / 350)^1/5 − 1 ≈ %58,5/yıl olarak hesaplanır. Aynı dönemde yıllık enflasyon CAGR'ı yaklaşık %38 civarındaydı; dolayısıyla altın reel bazda da pozitif getiri sağlamıştır.

Örnek 2 — BIST-100 Endeksi

2019 başında BIST-100 yaklaşık 96.000 puan iken 2024 başında yaklaşık 7.700 puandı (endeks bölünme öncesi nominal). Nominal CAGR oldukça yüksek çıksa da reel CAGR çok daha düşüktür — enflasyon etkisini çıkarmak için reel getiri hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

Örnek 3 — Mevduat Faizi

100.000 TL'yi 3 yıl boyunca ortalama yıllık %50 faizle mevduatta tuttuğunuzu varsayalım. Sabit faiz senaryosunda CAGR, nominal faiz oranına eşittir yani %50. Ancak reel getiri için aynı dönemin enflasyon CAGR'ı çıkarılmalıdır. Mevduat faiz hesaplama aracıyla detaylı sonucu görebilirsiniz.

Excel ve Google Sheets'te CAGR Hesaplama

CAGR'ı Excel veya Google Sheets'te hesaplamak için şu formülü kullanabilirsiniz:

=(Bitiş Değeri / Başlangıç Değeri)^(1 / Yıl Sayısı) - 1

Örneğin B1 hücresinde başlangıç değeri, B2'de bitiş değeri ve A2'de yıl sayısı varsa formül: =(B2/B1)^(1/A2)-1 şeklinde yazılır. Sonucu yüzde formatında göstermek için hücreyi % biçimine çevirin. Google Sheets'te de aynı formül geçerlidir. Düzensiz nakit akışları için alternatif olarak =XIRR(değerler_aralığı; tarihler_aralığı) fonksiyonunu kullanabilirsiniz. Bu hesaplayıcı aynı işlemi otomatik yapar — formülü elle girmenize gerek yoktur.

CAGR, ROI ve IRR Arasındaki Fark

Metrik	Türkçe Adı	Ne Ölçer	Ne Zaman Kullanılır
CAGR	Yıllık Bileşik Büyüme Oranı (YBBO)	Yıllık ortalama büyüme, bileşik etkiyle	Uzun vadeli yatırım performansı karşılaştırma
ROI	Yatırım Getirisi	Toplam kâr/zarar oranı	Kısa vadeli proje getirisi
IRR	İç Verim Oranı	Nakit akışı verimi	Proje karlılık analizi

CAGR volatiliteyi gizler ve sadece başlangıç ile bitiş değerine bakar. ROI ise zaman faktörünü göz ardı eder — %100 getiri 1 yılda mı 10 yılda mı elde edildi, ayrımını yapmaz. IRR düzensiz nakit akışlarında en doğru ölçümü verir çünkü her nakit giriş-çıkışının zamanlamasını hesaba katar. Detaylı IRR hesabı için iç verim oranı hesaplama aracını kullanabilirsiniz.